เกมของเจ้าหญิง
หมากราชา (王棋, Ōgi) เป็นรูปแบบหนึ่งของโชกิที่มุ่งให้เกมสั้นและเร้าใจยิ่งขึ้น
ชื่อ โอกิ แปลตรงตัวว่า เกมของราชา
แต่เกมนี้ยังเป็นที่รู้จักในชื่อ ฮิเมะอาโซบิ (姫遊び, เกมของเจ้าหญิง
)
ตามชื่อตัวเอกของ La Genèse de l'Enchanteresse
ชื่อคู่นี้สะท้อนลักษณะเด่นของเกมที่เจ้าหญิงมีบทบาทสำคัญในกลยุทธ์เคียงข้างขุน
การจัดวางตัวหมาก
ความแตกต่างจากโชกิดั้งเดิม
หมากราชายังคงหลักการพื้นฐานของโชกิดั้งเดิม เช่น การวางหมากที่กินมาได้กลับลงกระดานและระบบการเลื่อนขั้น แต่แตกต่างในประเด็นต่อไปนี้:
- ขนาดกระดาน
- เล่นบนกระดาน 8×8 (64 ช่อง) เท่ากับหมากรุกไทย ต่างจากกระดาน 9×9 ของโชกิ
- องค์ประกอบของตัวหมาก
-
- ไม่มีนายพลทอง นายพลเงิน และหอกของโชกิ
- แต่ละฝ่ายมีเรือ 2 ตัวและโคน 2 ตัว ขณะที่โชกิมีอย่างละ 1 ตัวเท่านั้น
- ม้ากระโดดเป็นรูปตัว L ได้ทั้งแปดทิศทาง เหมือนม้าในหมากรุกสากล
- เพิ่มตัวหมากใหม่คือ
เจ้าหญิง
(姫) ซึ่งรวมการเดินของโคนและม้าไว้ด้วยกัน
- การเลื่อนขั้น
- มีเพียงเบี้ยเท่านั้นที่มีรูปแบบเลื่อนขั้น คือโทกิน (と) ซึ่งรับการเดินของนายพลทองที่หายไปมาแทน เขตเลื่อนขั้นหดเหลือเพียงแถวสุดท้าย และการเลื่อนขั้นที่นั่นเป็นข้อบังคับโดยอัตโนมัติ
- การเดินสองช่อง
- เบี้ยที่ยังไม่เคยเดินสามารถเดินหน้าตรงสองช่องได้ในตาเดียว ซึ่งยืมมาจากหมากรุกสากล — แต่ไม่มีการกินผ่าน เพราะเบี้ยกินเฉพาะตรงหน้าเท่านั้น
- การจบเกม
- การอับ (สเตลเมท) และการเกิดตำแหน่งเดิมซ้ำสามครั้งถือเป็นการเสมอเช่นเดียวกับหมากรุกสากล — ขณะที่โชกิถือว่าผู้ที่อับเป็นฝ่ายแพ้ และการซ้ำต้องถึงสี่ครั้ง กฎ 50 ตาก็มีผลใช้เช่นกัน