โกมาโย

เกมของเจ้าหญิง

หมากราชา (王棋, Ōgi) เป็นรูปแบบหนึ่งของโชกิที่มุ่งให้เกมสั้นและเร้าใจยิ่งขึ้น ชื่อ โอกิ แปลตรงตัวว่า เกมของราชา แต่เกมนี้ยังเป็นที่รู้จักในชื่อ ฮิเมะอาโซบิ (姫遊び, เกมของเจ้าหญิง) ตามชื่อตัวเอกของ La Genèse de l'Enchanteresse ชื่อคู่นี้สะท้อนลักษณะเด่นของเกมที่เจ้าหญิงมีบทบาทสำคัญในกลยุทธ์เคียงข้างขุน

การจัดวางตัวหมาก

ตำแหน่งเริ่มต้นของหมากราชาบนกระดาน 8x8 ช่อง แผนผังขาวดำแสดงเรือ ม้า โคน เจ้าหญิง และขุนของแต่ละฝ่ายบนแถวแรก และเบี้ย 8 ตัวบนแถวที่สอง ด้วยอักษรคันจิ คอลัมน์กำกับเลข 8 ถึง 1 ด้านบน แถวกำกับ 一 ถึง 八 ด้านขวา

ความแตกต่างจากโชกิดั้งเดิม

หมากราชายังคงหลักการพื้นฐานของโชกิดั้งเดิม เช่น การวางหมากที่กินมาได้กลับลงกระดานและระบบการเลื่อนขั้น แต่แตกต่างในประเด็นต่อไปนี้:

ขนาดกระดาน
เล่นบนกระดาน 8×8 (64 ช่อง) เท่ากับหมากรุกไทย ต่างจากกระดาน 9×9 ของโชกิ
องค์ประกอบของตัวหมาก
  • ไม่มีนายพลทอง นายพลเงิน และหอกของโชกิ
  • แต่ละฝ่ายมีเรือ 2 ตัวและโคน 2 ตัว ขณะที่โชกิมีอย่างละ 1 ตัวเท่านั้น
  • ม้ากระโดดเป็นรูปตัว L ได้ทั้งแปดทิศทาง เหมือนม้าในหมากรุกสากล
  • เพิ่มตัวหมากใหม่คือ เจ้าหญิง (姫) ซึ่งรวมการเดินของโคนและม้าไว้ด้วยกัน
การเลื่อนขั้น
มีเพียงเบี้ยเท่านั้นที่มีรูปแบบเลื่อนขั้น คือโทกิน (と) ซึ่งรับการเดินของนายพลทองที่หายไปมาแทน เขตเลื่อนขั้นหดเหลือเพียงแถวสุดท้าย และการเลื่อนขั้นที่นั่นเป็นข้อบังคับโดยอัตโนมัติ
การเดินสองช่อง
เบี้ยที่ยังไม่เคยเดินสามารถเดินหน้าตรงสองช่องได้ในตาเดียว ซึ่งยืมมาจากหมากรุกสากล — แต่ไม่มีการกินผ่าน เพราะเบี้ยกินเฉพาะตรงหน้าเท่านั้น
การจบเกม
การอับ (สเตลเมท) และการเกิดตำแหน่งเดิมซ้ำสามครั้งถือเป็นการเสมอเช่นเดียวกับหมากรุกสากล — ขณะที่โชกิถือว่าผู้ที่อับเป็นฝ่ายแพ้ และการซ้ำต้องถึงสี่ครั้ง กฎ 50 ตาก็มีผลใช้เช่นกัน
ภาพวาดวัดไทยในยามค่ำคืน มีชายสองคนนั่งเล่นหมากราชา เกมกระดานโบราณ ใต้แสงจันทร์เต็มดวง ด้านหลังมีร่างหญิงสาวในชุดสีน้ำเงินยืนแอบมอง ผมยาวสยายพลิ้วในสายลม

ลิงก์อ้างอิง